Jarosław Fret
Biografia
Jarosław Fret (ur. 1971 w Turek) jest polskim reżyserem i aktorem teatralnym, założycielem i liderem Teatru ZAR oraz od 1 lutego 2004 dyrektorem Instytutu im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu.
W 1994 roku ukończył polonistykę na Uniwersytecie Wrocławskim. W latach 1993–1995 był związany z Ośrodkiem Praktyk Teatralnych Gardzienice. W 1998 współpracował z Teatrem Pieśń Kozła. Współredagował specjalny rocznik „Pamiętnika Teatralnego” (Warszawa 2000–2001) poświęcony Jerzemu Grotowskiemu, wydany przez Instytut Sztuki PAN.
W latach 1999–2002 zrealizował szereg wypraw do Gruzji, Armenii i Iranu, prowadząc poszukiwania w obrębie najstarszych form muzyki chrześcijańskich kościołów wschodnich. W kolejnych latach wspólnie z członkami Teatru ZAR organizował wyprawy badawcze na grecką górę Athos, Sardynię i Korsykę, do Armenii, Turcji i Izraela. Realizator pierwszego na świecie filmu dokumentalnego poświęconego Mandejczykom, jedynej przetrwałej do naszych czasów starożytnej grupie gnostycznej, zamieszkującej południową część Iranu.
Reżyser pięciu spektakli zespołu. Tryptyk Ewangelie dzieciństwa był pokazywany m.in. w Chicago, Los Angeles, San Francisco, Atenach, Belgradzie, Edynburgu, Florencji, Madrycie, Paryżu, Sibiu, Kairze, Nowym Delhi i Seulu.
W 2013 roku ukończył pracę nad spektaklem Armine, Sister, dedykowanym historii, kulturze i ludobójstwu Ormian, do którego oprócz reżyserii opracował oryginalną dramaturgię muzyczną i architekturę. W 2016 roku zrealizował spektakl Medee. O przekraczaniu z udziałem śpiewaczek z Kairu, Teheranu i Stambułu.
Wykłada i prowadzi warsztaty w Polsce i za granicą, był wykładowcą m.in. w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie Filii we Wrocławiu. Uhonorowany tytułem Best New Music Theater (2009) przez magazyn Los Angeles Times i Wrocławską Nagrodą Teatralną za tryptyk Ewangelie dzieciństwa (2010). Spektakl Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie w jego reżyserii zdobył Total Theatre Award w kategorii Physical/Visual Theatre oraz Herald Angel Award podczas Festiwalu Fringe w Edynburgu w 2012 roku.
Pomysłodawca i koordynator licznych projektów realizowanych w Polsce i za granicą w ramach Instytutu Grotowskiego, m.in. Roku Grotowskiego UNESCO 2009, programu Masters in Residence, Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Świat miejscem prawdy”, jednego z kuratorów Akademii Teatru Alternatywnego (2015–2017) oraz dyrektora artystycznego Olimpiady Teatralnej Wrocław 2016.
Pełnił funkcję przewodniczącego Rady Kuratorów i kuratora ds. teatru Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. 23 czerwca 2017 otrzymał Diament Wrocławia, nagrodę przyznaną przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia. Odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2017, wręczony w 2022).
Dzięki jego staraniom w 2010 roku została otwarta nowa siedziba Instytutu Grotowskiego, Studio Na Grobli.